About the authors
Монолов Нурбек Кытайбекович, кандидат медицинских наук, проректор по клинической работе Салымбеков университета, Бишкек, Кыргызская Республика
Кадырбеков Акман Кубанычбекович, заведующий отделением урологии ДОК; Университетская клиника ДОК, Бишкек, Кыргызская Республика
Monolov Nurbek Kytaibekovich, Candidate of Medical Sciences, Vice-Rector for Clinical Work, Salymbekov University, Bishkek, Kyrgyz Republic
Kadyrbekov Akman Kubanychbekovich, Head of the Urology Department, DOC; University Clinic of DOC, Bishkek, Kyrgyz Republic, Bishkek, Kyrgyz Republic
Монолов Нурбек Кытайбекович, медицина илимдеринин кандидаты, Салымбеков университетинин клиникалык иштер боюнча проректору, Бишкек, Кыргыз Республикасы
Кадырбеков Акман Кубанычбекович, урология кафедрасынын башчысы, DOC; DOC университеттик клиникасы, Бишкек, Кыргыз Республикасы, Бишкек, Кыргыз Республикасы
References
1. Connors C, Gupta K, Pak SY, et al. Pushing the Envelope: Ambulatory Percutaneous Nephrolithotomy for Patients with Complex Renal Calculi. Journal of Endourology. 2025;39(3):245-251. doi:10.1089/end.2024.0649 Kölükçü E, Parlaktaş BS, Kılıç Ş, Demir E.Evolution of the Percutaneous Nephrolithotomy: A Holistic Investigation of Global Outputs with Bibliometric Analysis. J Urol Surg. 2023 Jun 5;10(2):129-138. doi: 10.4274/jus.galenos.2022.2022.0057. https://journals. sagepub.com/doi/ full/10.1089/end.2024.0649
2. Arıman A, Merder E, Toprak E. Evaluation and comparison of S.T.O.N.E. and Guy's scoring systems for predicting percutaneousnephrolithotomy outcomes in supine position. Urologia. 2022;89(3):397-403. doi:10.1177/03915603211037605 https://pubmed.ncbi. nlm.nih.gov/34989263/
3. Turk C, Petrik A, Sarica K, Seitz C, Skolarikos A, Straub M,et al. EAU Guidelines on interventional treatment for urolithiasis.Eur Urol 2016; 69(3):475-482. doi: 10.1016/j.eururo.2015.07.041 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26344917/
4. Armitage JN, Irving SO, Burgess NA. British Association of Urological Surgeons, Section of Endourology. Percutaneous nephrolithotomy in the United Kingdom: results of a prospective data registry. Eur Urol 2012;61(6):1188-93. doi: 10.1016/j.eururo.2012.01.003.
5. Усупбаев А. Ч., Маматбеков Р. А., Исаев Н. А., Жашарбек Улуу Р. Современные подходы в лечении уролитиаза в Кыргызской Республике // Медицина Кыргызстана. 2018.№ 4:83-91. – EDN YOWOYX. https://www.elibrary.ru/item. asp?id=36493434
6. Patel AP, Bul D, Pattaras J, Ogan K. Upper pole urologist-obtained percutaneous renal access for PCNL is safe and efficacious.
Can J Urol 2017; 24(2): 8754- 8758. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28436364/
7. Гулиев Б.Г., Комяков Б.К., Стецик Е.О., Заикин А.Ю. Эффективность и безопасность перкутанной нефролитотрипсии
через верхнюю чашку// Эспериментальная и клиническая урология. 2019.№2:54-59. doi:: 10.29188/2222-8543-2019-11-
2- 54-59 https://ecuro.ru/article/effektivnost-i-bezopasnost-perkutannoi-nefrolitotripsii-cherez-verkhnyuyu-chashku
8. Усупбаев А.Ч., Кабаев Б.А., Иманкулова А.С., Садырбеков Н.Ж., Кожомкулова К.А., Кравцов А.А. Антимикробная рези
стентность возбудителей осложненной инфекции верхних мочевых путей. Результаты ретроспективного исследования
в Национальном госпитале Кыргызской Республики// Экспериментальная и клиническая урология. 2019.№ 3: 185-191.
DOI 10.29188/2222-8543-2019-11-3-191-196. – EDN VHYKIT. https://www.elibrary.ru/item.asp?id=41227673
9. Кожомкулова К.А., Иманкулова А.С., Усупбаев А.Ч., Маанаев Т.И., Кабаев Б.А., Садырбеков Н.Ж., Оскон У. Частота раз
вития инфекций мочевыводящих путей в хирургической урологии// Международный журнал прикладных и фундамен
тальных исследований.2022.№ 3:32-36. – EDN VNQKLH. https://www.elibrary.ru/item.asp?id=48202523
10. Иманкулова А.С., Чынгышова Ж.А., Кабаев Б.А., Толбашиева Г.У., Кожомкулова К.А. Сравнительная оценка эффектив
ности послеоперационного обезболивания в урологической и хирургической практике // Здравоохранение Кыргыз
стана.2021.№ 1:54-60. DOI 10.51350/zdravkg202131154. – EDN AKVLLW. https://www.elibrary.ru/item.asp?id=45796338
11. Токтосопиев Ч.Н., Усупбаев А. Ч., Иманкулова А. С., Осмонов Д. Т. Ятрогенные повреждения мочеточников: обзор про
блемы// Здравоохранение Кыргызстана. 2022.№ 3:164-170. DOI 10.51350/zdravkg20229323164. – EDN QOAKHW.
https://www.elibrary.ru/item.asp?id=49427505
12. Усупбаев А.Ч., Кабаев Б.А., Иманкулова А.С., Садырбеков Н.Ж., Чолпонбаев К.С., Усупбаева А.А. Послеоперационные
инфекционные осложнения у больных с мочекаменной болезнью// Исследования и практика в медицине. 2018. Т. 5. №
1. С. 30-37. 2018. DOI 10.17709/2409-2231-2018-5-1-3. https://www.elibrary.ru/item.asp?id=32660153
13. Fayad MK, Fahmy O, Abulazayem KM, Salama NM. Retrograde intrarenal surgery versus percutaneous nephrolithotomy for
treatment of renal pelvic stone more than 2 centimeters: a prospective randomized controlled trial. Urolithiasis. 2022;50(1):113-
117. doi:10.1007/s00240-021-01289-9 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34807274/
14. Lv G, Wang K, Zhang Z, Zhou C, Li Y, Zhang D. Comparison of flexible ureteroscopy and mini-percutaneous nephrolithotomy
in the treatment for renal calculi larger than 2 cm: a matched-pair analysis. Urolithiasis. 2022;50(4):501-507. doi:10.1007/s00240-
022-01336-z https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35704051/
15. Polat S, Yarimoglu S, Koras O, et al. Comparison of Guy's, S.T.O.N.E. and CROES Scoring Systems for Predicting Percutaneous Nephrolithotomy Outcomes in Eldery Patients. J Coll Physicians Surg Pak. 2021;31(3):307-313. doi:10.29271/jcpsp.2021.03.307 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33775021/
16. Assaf E, Chalhoub K, Lteif E, Aoun R, Ashou R, Jabbour M. A dynamic anatomical description of the parietal pleura setting
safety limits for intercostal percutaneous access. J Endourol 2018; 32 (10):919-922. doi: 10.1089/end.2018.0309. https://www.re
searchgate.net/publication/327102909_A_Dynamic_Anatomical_Description_of_the_Parietal_Pleura_Setting_Safety_Limits_
for_Intercostal_Percutaneous_Access
1. Connors C, Gupta K, Pak SY, et al. Pushing the Envelope: Ambulatory Percutaneous Nephrolithotomy for Patients with Complex Renal Calculi. Journal of Endourology. 2025;39(3):245-251. doi:10.1089/end.2024.0649 Kölükçü E, Parlaktaş BS, Kılıç Ş, Demir E.Evolution of the Percutaneous Nephrolithotomy: A Holistic Investigation of Global Outputs with Bibliometric Analysis. J Urol Surg. 2023 Jun 5;10(2):129-138. doi: 10.4274/jus.galenos.2022.2022.0057. https://journals. sagepub.com/doi/ full/10.1089/end.2024.0649
2. Arıman A, Merder E, Toprak E. Evaluation and comparison of S.T.O.N.E. and Guy's scoring systems for predicting percutaneousnephrolithotomy outcomes in supine position. Urologia. 2022;89(3):397-403. doi:10.1177/03915603211037605 https://pubmed.ncbi. nlm.nih.gov/34989263/
3. Turk C, Petrik A, Sarica K, Seitz C, Skolarikos A, Straub M,et al. EAU Guidelines on interventional treatment for urolithiasis.Eur Urol 2016; 69(3):475-482. doi: 10.1016/j.eururo.2015.07.041 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26344917/
4. Armitage JN, Irving SO, Burgess NA. British Association of Urological Surgeons, Section of Endourology. Percutaneous nephrolithotomy in the United Kingdom: results of a prospective data registry. Eur Urol 2012;61(6):1188-93. doi: 10.1016/j.eururo.2012.01.003.
5. Usupbaev A. Ch., Mamatbekov R. A., Isaev N. A., Zhasharbek Uluu R. Modern approaches in the treatment of urolithiasis in the Kyrgyz Republic // Medicine of Kyrgyzstan. 2018.№ 4:83-91. – EDN YOWOYX. https://www.elibrary.ru/item. asp?id=36493434
6. Patel AP, Bul D, Pattaras J, Ogan K. Upper pole urologist-obtained percutaneous renal access for PCNL is safe and efficacious.
Can J Urol 2017; 24(2): 8754- 8758. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28436364/
7. Guliev B.G., Komyakov B.K., Stetsik E.O., Zaikin A.Yu. Efficacy and safety of percutaneous nephrolithotripsy
through the upper cup // Experimental and clinical urology. 2019.№2:54-59. doi:: 10.29188/2222-8543-2019-11-
2- 54-59 https://ecuro.ru/article/effektivnost-i-bezopasnost-perkutannoi-nefrolitotripsii-cherez-verkhnyuyu-chashku
8. Usupbaev A.Ch., Kabaev B.A., Imankulova A.S., Sadyrbekov N.Zh., Kozhomkulova K.A., Kravtsov A.A. Antimicrobial resistance of pathogens causing complicated upper urinary tract infections. Results of a retrospective study
at the National Hospital of the Kyrgyz Republic // Experimental and Clinical Urology. 2019. No. 3: 185-191.
DOI 10.29188/2222-8543-2019-11-3-191-196. – EDN VHYKIT. https://www.elibrary.ru/item.asp?id=41227673
9. Kozhomkulova K.A., Imankulova A.S., Usupbaev A.Ch., Maanaev T.I., Kabaev B.A., Sadyrbekov N.Zh., Oskon U. Frequency times
development of urinary tract infections in surgical urology // International Journal of Applied and Fundamental
Tal Research.2022.No. 3:32-36. – EDN VNQKLH. https://www.elibrary.ru/item.asp?id=48202523
10. Imankulova A.S., Chyngyshova Zh.A., Kabaev B.A., Tolbashieva G.U., Kozhomkulova K.A. Comparative assessment of the effectiveness of postoperative pain relief in urological and surgical practice // Healthcare of Kyrgyzstan. 2021. No. 1: 54-60. DOI 10.51350/zdravkg202131154. – EDN AKVLLW. https://www.elibrary.ru/item.asp?id=45796338
11. Toktosopiev Ch.N., Usupbaev A.Ch., Imankulova A.S., Osmonov D.T. Iatrogenic injuries to the ureters: a review of the problem // Healthcare of Kyrgyzstan. 2022. No. 3: 164-170. DOI 10.51350/zdravkg20229323164. – EDN QOAKHW.
https://www.elibrary.ru/item.asp?id=49427505
12. Usupbaev A.Ch., Kabaev B.A., Imankulova A.S., Sadyrbekov N.Zh., Cholponbaev K.S., Usupbaeva A.A. Postoperative
infectious complications in patients with urolithiasis // Research and practice in medicine. 2018. Vol. 5. No.
1. pp. 30-37. 2018. DOI 10.17709/2409-2231-2018-5-1-3. https://www.elibrary.ru/item.asp?id=32660153
13. Fayad MK, Fahmy O, Abulazayem KM, Salama NM. Retrograde intrarenal surgery versus percutaneous nephrolithotomy for
treatment of renal pelvic stone more than 2 centimeters: a prospective randomized controlled trial. Urolithiasis. 2022;50(1):113-
117. doi:10.1007/s00240-021-01289-9 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34807274/
14. Lv G, Wang K, Zhang Z, Zhou C, Li Y, Zhang D. Comparison of flexible ureteroscopy and mini-percutaneous nephrolithotomy
in the treatment for renal calculi larger than 2 cm: a matched-pair analysis. Urolithiasis. 2022;50(4):501-507. doi:10.1007/s00240-
022-01336-z https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35704051/
15. Polat S, Yarimoglu S, Koras O, et al. Comparison of Guy's, S.T.O.N.E. and CROES Scoring Systems for Predicting Percutaneous Nephrolithotomy Outcomes in Eldery Patients. J Coll Physicians Surg Pak. 2021;31(3):307-313. doi:10.29271/jcpsp.2021.03.307 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33775021/
16. Assaf E, Chalhoub K, Lteif E, Aoun R, Ashou R, Jabbour M. A dynamic anatomical description of the parietal pleura setting
safety limits for intercostal percutaneous access. J Endourol 2018; 32 (10):919-922. doi: 10.1089/end.2018.0309. https://www.re
searchgate.net/publication/327102909_A_Dynamic_Anatomical_Description_of_the_Parietal_Pleura_Setting_Safety_Limits_
for_Intercostal_Percutaneous_Access
1. Коннорс К., Гупта К., Пак С.Й. ж.б. Конвертти түртүү: Бөйрөктүн татаал таштары бар бейтаптар үчүн амбулатордук перкутандык нефролитотомия. Эндоурология журналы. 2025;39(3):245-251. doi:10.1089/end.2024.0649 Көлөкчү Э., Парлакташ Б.С., Кылыч Ш., Демир Э. Перкутандык нефролитотомиянын эволюциясы: библиометриялык анализ менен глобалдык жыйынтыктарды комплекстүү изилдөө. J Urol Surg. 2023-жылдын 5-июну;10(2):129-138. doi: 10.4274/jus.galenos.2022.2022.0057. https://journals. sagepub.com/doi/ full/10.1089/end.2024.0649
2. Арыман А, Мердер Э, Топрак Э. Жатып жатып перкутандык нефролитотомиянын натыйжаларын алдын ала айтуу үчүн S.T.O.N.E. жана Гайдын баллдык системаларын баалоо жана салыштыруу. Urologia. 2022;89(3):397-403. doi:10.1177/03915603211037605 https://pubmed.ncbi. nlm.nih.gov/34989263/
3. Турк К, Петрик А, Сарика К, Зейтц К, Сколарикос А, Штрауб М ж.б. Заара ташын дарылоо боюнча EAU көрсөтмөлөрү.Eur Urol 2016; 69(3):475-482. doi: 10.1016/j.eururo.2015.07.041 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26344917/
4. Армитаж Ж.Н., Ирвинг С.О., Бургесс Н.А. Британиялык урологиялык хирургдар ассоциациясы, Эндоурология бөлүмү. Улуу Британиядагы тери аркылуу нефролитотомия: проспективдүү маалыматтардын реестринин жыйынтыктары. Eur Urol 2012;61(6):1188-93. doi: 10.1016/j.eururo.2012.01.003.
5. Усупбаев А. Ч., Маматбеков Р. А., Исаев Н. А., Жашарбек Улуу Р. Кыргыз Республикасында уролитиазды дарылоонун заманбап ыкмалары // Кыргызстан медицинасы. 2018.№ 4:83-91. – EDN YOWOYX. https://www.elibrary.ru/item. asp?id=36493434
6. Патель А.П., Бул Д., Паттарас Ж., Оган К. Жогорку уюлдук уролог тарабынан PCNL үчүн тери аркылуу бөйрөккө жетүү коопсуз жана натыйжалуу.
Can J Urol 2017; 24(2): 8754-8758. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28436364/
7. Гулиев Б.Г., Комяков Б.К., Стецик Е.О., Зайкин А.Ю. Жогорку чөйчөк аркылуу тери аркылуу нефролитотрипсиянын натыйжалуулугу жана коопсуздугу // Эксперименталдык жана клиникалык урология. 2019.№2:54-59. doi:: 10.29188/2222-8543-2019-11-
2- 54-59 https://ecuro.ru/article/effektivnost-i-bezopasnost-perkutannoi-nefrolitotripsii-cherez-verkhnyuyu-chashku
8. Усупбаев А.Ч., Кабаев Б.А., Иманкулова А.С., Садырбеков Н.Ж., Кожомкулова К.А., Кравцов А.А. Жогорку заара чыгаруу жолдорунун татаал инфекцияларын козгоочу козгогучтардын микробго каршы туруктуулугу. Кыргыз Республикасынын Улуттук госпиталында ретроспективдүү изилдөөнүн жыйынтыктары // Эксперименталдык жана клиникалык урология. 2019. № 3: 185-191.
DOI 10.29188/2222-8543-2019-11-3-191-196. – EDN VHYKIT. https://www.elibrary.ru/item.asp?id=41227673
9. Кожомкулова К.А., Иманкулова А.С., Усупбаев А.Ч., Маанаев Т.И., Кабаев Б.А., Садырбеков Н.Ж., Өскөн У. Хирургиялык урологияда заара чыгаруу жолдорунун инфекцияларынын жыштык убакыттары // Эл аралык колдонмо жана фундаменталдык изилдөө журналы. 2022.№ 3:32-36. – EDN VNQKLH. https://www.elibrary.ru/item.asp?id=48202523
10. Иманкулова А.С., Чынгышова Ж.А., Кабаев Б.А., Толбашиева Г.У., Кожомкулова К.А. Урологиялык жана хирургиялык практикада операциядан кийинки ооруну басаңдатуунун натыйжалуулугун салыштырмалуу баалоо // Кыргызстандын саламаттыкты сактоосу. 2021. № 1: 54-60. DOI 10.51350/zdravkg202131154. – EDN AKVLLW. https://www.elibrary.ru/item.asp?id=45796338
11. Токтосопиев Ч.Н., Усупбаев А.Ч., Иманкулова А.С., Осмонов Д.Т. Заара чыгаруучу түтүктөрдүн ятрогендик жабыркашы: көйгөйгө сереп // Кыргызстандын саламаттыкты сактоосу. 2022. № 3: 164-170. DOI 10.51350/zdravkg20229323164. – EDN QOAKHW. https://www.elibrary.ru/item.asp?id=49427505
12. Усупбаев А.Ч., Кабаев Б.А., Иманкулова А.С., Садырбеков Н.Ж., Чолпонбаев К.С., Усупбаева А.А. Заара ташы менен ооруган бейтаптарда операциядан кийинки жугуштуу кыйынчылыктар // Медицинадагы изилдөөлөр жана практика. 2018. 5-том. №1. 30-37-беттер. 2018. DOI 10.17709/2409-2231-2018-5-1-3. https://www.elibrary.ru/item.asp?id=32660153
13. Фаяд М.К., Фахми О., Абулазаем К.М., Салама Н.М. Бөйрөк жамбашындагы ташты 2 сантиметрден ашык дарылоодо ретрограддык интрареналдык хирургия жана перкутандык нефролитотомия: проспективдүү рандомизацияланган көзөмөлдөнгөн сыноо. Уролитиаз. 2022;50(1):113-117. doi:10.1007/s00240-021-01289-9 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34807274/
14. Lv G, Wang K, Zhang Z, Zhou C, Li Y, Zhang D. 2 смден чоң бөйрөк таштарын дарылоодо ийкемдүү уретероскопияны жана мини-перкутандык нефролитотомияны салыштыруу: дал келген жуп анализи. Уролитиаз. 2022;50(4):501-507. doi:10.1007/s00240-022-01336-z https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35704051/
15. Полат С, Яримоглу С, Корас О ж.б. Улгайган бейтаптарда перкутандык нефролитотомиянын натыйжаларын алдын ала айтуу үчүн Гайдын, S.T.O.N.E. жана CROES баллдык системаларын салыштыруу. J Coll Physicians Surg Pak. 2021;31(3):307-313. doi:10.29271/jcpsp.2021.03.307 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33775021/
16. Ассаф Э, Чалхуб К, Лтейф Э, Аун Р, Ашу Р, Жаббур М. Кабырга аралык перкутандык кирүү үчүн париетал плевра орнотуусунун коопсуздук чектеринин динамикалык анатомиялык сүрөттөлүшү. J Endourol 2018; 32 (10):919-922. doi: 10.1089/end.2018.0309. https://www.researchgate.net/publication/327102909_A_